Điểm khuất của Cánh Đồng Lớn

1 . Tại sao lại phát triển : Cánh Đồng Lớn ? Định nghĩa: Cánh đồng lớn/ cánh đồng mẫu lớn: Cánh đồng lớn là cánh đồng được đầu tư đồng bộ về các khâu trong vòng đời cây lúa, hạt gạo, được tối ưu hóa về chi phí nhờ đồng nhất về kế hoạch đầu ra cho cùng một giống lúa nhất định mà không phân biệt chủ thể sở hữu trên cùng một diện tích đất canh tác.

Ngày đăng: 01-12-2016

774 lượt xem

Góc nhìn:
Điểm khuất của Cánh Đồng  Lớn.

1 . Tại sao lại phát triển : Cánh Đồng Lớn ?

Định nghĩa: Cánh đồng lớn/ cánh đồng mẫu lớn:
Cánh đồng lớn là cánh đồng được đầu tư đồng bộ về các khâu trong vòng đời cây lúa, hạt gạo, được tối ưu hóa về chi phí nhờ đồng nhất về kế hoạch đầu ra cho cùng một giống lúa nhất định mà không phân biệt chủ thể sở hữu trên cùng một diện tích đất canh tác.

Hiện tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ như : An Giang, Đồng Tháp, Hậu Giang đã thành công với các giống gạo thơm như : Gạo Jasmine, gạo nàng hương, gạo 4900, Gạo Nhật Japonica, Gạo Lộc Phượng, Gạo lứt, ..... nhưng trong quá trình thực hiện đã nảy sinh ra nhiều điểm tiêu cực.

Mục tiêu của xây dựng cánh đồng lớn:
- Tối ưu hóa chi phí :  Nguồn vốn Nông dân & Chi phí đầu vào của doanh nghiệp.
- Tăng năng suất: 15- 20% trên diện tích vùng chuyên canh.
Cách làm:
- Chuyên canh vùng nguyên liệu trên cơ sở hợp đồng đầu ra ký kết của doanh nghiệp.
- Tái cơ cấu & Nâng cao được tính liên kết: Nông dân & Doanh nghiệp
- Xây dựng thương hiệu vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGap.

2. Nhận dạng của Cánh Đồng Lớn ?
Hiện trạng :
- Diện tích: 146,300 Ha
- Địa điểm: Tây Nam Bộ

Với việc thực hiện mô hình cánh đồng mẫu lớn, với điều kiện tiêu thụ nội địa mở nhưng còn thấp, đây được xem là bài giải cho vùng nguyên liệu gạo xuất khẩu tương lai. Tuy  tỉ lệ phá vỡ hợp đồng giữa nông dân dù đã có nhiều cải thiện, nhưng vẫn còn cao khoảng đến 40% năm 2016 ( tỉ lệ này là 70% năm 2013).

Thực trạng đáng buồn trong quá trình phát triển mô hình cánh đồng lớn: 

-  Mối liên kết giữa các nhà không bền vững: Liên tục bị bẻ kèo:
VD: Nhằm đảm bảo nguồn cung ứng cho các hợp đồng gạo xuất khẩu đã ký, Gạo Nam tiến hành hỗ trợ nông dân đầu tư giống – Mua lúa tươi từ nông dân, tuy nhiên:
• Giá lên sau: Bị nông dân bẻ kèo bán cho người đặt giá cao hơn.
• Giá xuống sau: Doanh nghiệp tháo chạy.

- Yếu kém tại các khâu:
• Lựa chọn Giống thuần chủng.
• Chưa đầu tư mạnh về công nghệ sau thu hoạch, Chưa tập trung vào từ hạt lúa ra hạt gạo thơm thương phẩm.
• Chưa đầu tư đúng tầm ở thương hiệu sản phẩm đầu ra.

3. Hậu quả của việc đầu tư / cơ chế thiếu đồng bộ của mô hình cánh đồng  lớn như thế nào?
a. Phân tích nguyên nhân:
- Thị trường đầu ra bất ổn định từ các  nguyên nhân cơ bản: Cạnh tranh thị trường, nguồn nguyên liệu, bất ổn chất lượng nguồn nguyên liệu, … ảnh hưởng trực tiếp đến mối liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp.
 -Nhận thức và quan điểm trong xây dựng CĐML chưa đồng bộ, dẫn đến đầu tư không được quan tâm đúng mức. 

Cánh đồng mẫu lớn tạo tiền đề chủ động cho doanh nghiệp trong phát triển nguồn nguyên liệu gạo xuất khẩu


b.Đây là vấn đề từ cách làm, tập quán làm ăn, văn hóa làm ăn manh mún.
c. Hậu quả:
- Tình trạng bẻ kèo khi giá cả thay đổi: Thường thì dao động từ 700-1000 VND/ kg.
Cụ thể:
Hàng xáo ( cò lúa) nhảy vào đặt cọc với giá cao hơn 50 VND/ kg trước khi công ty tổ chức thu mua.
Hiện tường “ Cò lúa”. Bình quân mỗi “cò lúa” đặt cọc trước cho các chủ ruộng từ 300.000 – 500.000 đồng/công và ký hợp đồng vài trăm ha.

- Cò lúa xuất hiện và làm náo loạn thị trường.
-  Xảy ra nhiều tiêu cực trong bao tiêu sản phẩm đầu ra của nông dân:
      •  Doanh Nghiệp : Ăn gian trọng lượng và giá.
Lúa thu hoạch rộ--> Lúa ứ đọng --> ăn gian về trọng lượng: Doanh nghiệp cân lúa sau 01 tuần ( ẩm độ từ 17% xuống 15,16%) theo giá lúa tươi.
      • Nông dân yêu cầu doanh nghiệp thu mua lúa trước 6-10 ngày từ thời điểm thu hoạch.
      • Cò lúa đặt cọc cao hơn Doanh nghiệp để lấy lúa, tuy nhiên lấy lúa sau 7-10 ngày sau thời điểm thu hoạch.
      • Tạo thị trường ảo để ép giá nông dân.
      • Ép giá nông dân dựa vào chất lượng ảo (*):
Với phương thức này: Đưa chất lượng mẫu cao ( từ các cánh đồng bên cạnh) để  ép giá bà con nông dân.

Doanh nghiệp thường phải mua lại từ Cò lúa sau khi cò gom lúa  tại đồng , chở bằng xà lan giao cho nhà máy dưới dạng lúa nguyên liệu.

 - Doanh nghiệp bị buộc thực hiện với giá cao, trong khi chất lượng thấp.

Với đơn giá bị đẩy lên cao từ  (*), thiếu hụt nguồn đầu vào, doanh nghiệp buộc thực hiện hợp đồng với giá cao hơn với giá trị thực tế của hàng hóa sau khi cò lúa bỏ đi.

- Mô hình cánh đồng lớn được xem là cứu cánh của chương trình xây dựng thương hiệu gạo quốc gia. Tuy nhiên với nhưng tiêu cực nói trên, thật khó để Gạo thơm việt xây dựng được chất lượng, số lượng và chỗ đứng của mình trong thị trường lúa gạo thế giới.

 

Bài viết được thu thập và biên soạn bởi : gaonam.com
Bài xã luận tham gia thị trường gạo Nha Trang


GIÁ NHÀ MÁY
091.6856.977

Tổng kho Gạo Nam
Công ty TNHH Gạo Nam 
Địa chỉ: Diên Khánh- Khánh Hòa
E-mail: gaonamco@gaonam.com

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha